ศูนย์ปฏิบัติการพิเศษที่ 51 / ศปศ.๕๑

ประวัติ ศปศ.๕๑

สืบเนื่องมาจากเหตุการณ์และสถานการณ์ทั่วไปของจังหวัดชายแดนภาคเหนือและภาคอิสาน ที่ทวีความรุนแรงมาก ขึ้นเป็นลำดับ จากการปฏิบัติการของลาวฝ่ายซ้าย ฝ่ายขวา และฝ่ายกลาง รวมทั้งการปฏิบัติการของ ผกค.ในพื้นที่ ซึ่งได้ปฏิบัติการในทำนองช่วงชิงประชาชน และเปลี่ยนท่าทีจากการรุกรานโดยเปิดเผย มาเป็นการแทรกซึม บ่อนทำลาย ซึ่งนับว่าเป็นผลกระทบต่อขวัญของประชาชนและความมั่นคงของชาิติเป็นอย่างมาก ดังนั้น ทบ. จึง เปลี่ยนแนวความคิดในการป้องกันการรุกรานบ่อนทำลายดังกล่าว โดยจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการ ที่ทำหน้าที่ป้องกัน การแทรกซึมและบ่อนทำลายโดยเฉพาะมีชื่อว่า "ศูนย์ปฏิบัติการพิเศษ" ใช้นามย่อว่า "ศปศ." ขึ้นเมื่อ 13 ก.พ.2505

ทั้งนี้แนวความคิดในการจัดตั้ง ศปศ. ของ ทบ. ในภาคเหนือและภาคอิสานนับได้ว่าประสบผลสำเร็จเป็นอย่างมาก ซึ่งต่อมา ทบ. จึงได้ตระหนักถึงปัญหาข้อขัดแย้งอันรุนแรงนานับประการในพื้นที่ 3 จว.ชายแดนภาคใต้ได้แก่ จว.ปัตตานี, จว.ยะลา และ จว.นราธิวาส ซึ่งประกอบด้วยชาวไทยที่นับถือศาสนาอิสลามถึงร้อยละ 80 อีกทั้ง ในห้วงเวลานั้นมีบุคคลผู้หลงผิดที่เป็นเชื้อสายเจ้าเมืองเก่าบางคนที่ได้หมดอำนาจลงเพราะวิถีทางการเมือง ได้ พยายามทำการยุยงปลุกปั่นชาวไทยอิสลามบางส่วน ก่อการกบถขึ้นที่ ต.ดุซุงญอ อ.ระแงะ จว.นราธิวาส เมื่อปี 2491 ทั้งนี้ก็เพื่อต้องการแสวงหาอำนาจที่สูญเสียไปนั่นเอง

เหตุการณ์ในครั้งนั้นทำให้ ทบ. มีแนวความคิดที่จะจัดตั้งหน่วยทหารขนาดเล็ก ใช้กำลังแต่น้อยเข้าดำเนินการ ในพื้นที่ โดยใช้แนวทางเดียวกันกับการปฏิบัติการที่ ทบ. ทำสำเร็จมาแล้วทางภาคเหนือและภาคอิสาน ดังนั้น ทบ. จึงได้จัดตั้ง ศปศ.51 ขึ้นอีก 1 ศปศ. มีขอบเขตความรับผิดชอบในพื้นที่ 3 จว.ชายแดนภาคใต้ คือ จว.ปัตตานี, จว.ยะลา และ จว.นราธิวาส เมื่อ 25 พ.ย.2508 เป็นต้นมา

ภารกิจและการจัด ศปศ.๕๑

2.1 ภารกิจ

ดำเนินการหาข่าวสารให้กับหน่วยเหนือ และหน่วยข้างเคียง
ปฏิบัติการจิตวิทยาและให้ความช่วยเหลือประชาชน
ปฏิบัติการต่อต้านและปราบปรามการก่อความไม่สงบโดยใช้มาตรการทางด้านการเมืองและจิตวิทยาเป็นหลัก
เสริมสร้างพลังมวลชนทางการเมือง

2.2 การจัด

ศปศ.51 มีที่ตั้ง ณ ผส.5 ร.พัน.2 ค่ายอิงคยุทธบริหาร ต.บ่อทอง อ.หนองจิก จว.ปัตตานี มี ผบ.ศปศ.๕๑ เป็นผู้บังคับบัญชา

ผังการจัด ศปศ.๕๑

*ข้อมูลกลุ่มราษฎรสามัคคีของ ศปศ.51 จำนวน 5,147 นาย เมื่อ พ.ศ.2521